Still Alice - bioscoopfilm over Alzheimer

Het Ledeltheater in Oostburg is een uniek theater. Het is bijna 60 jaar geleden gebouwd en heeft de sfeer van de vijftiger jaren goed bewaard, ondanks de nodige aanpassingen aan de eisen van deze tijd. Het wordt gerund door vrijwilligers, maar dat wil beslist niet zeggen dat het er amateuristisch aan toe gaat. Bekende artiesten treden er graag op, door de gemoedelijke sfeer en het enthousiasme van de directeur John Bolsius. Stef Bos noemt het zijn lievelingstheater, waar hij graag nieuwe shows uitprobeert. Voor ons de primeur dus.

Naast meerdere theatervoorstellingen per week in het seizoen zijn er in dezelfde zaal op de overige dagen ook films te zien. Daar maken we graag gebruik van: minder druk dan in Terneuzen, gratis parkeerplaatsen voor de deur en soms een herkansing voor films die in de grote bioscopen net weer weg waren.
Dat gold ook voor Still Alice, een film naar het boek met dezelfde titel van Lisa Genova.

Waar gaat het over?

Alice Howland is een gerenommeerde professor in de linguïstiek met drie kinderen. Ze heeft haar leven op een rijtje en niets lijkt haar geluk in de weg te staan. Op een dag begint ze woorden te vergeten. Ze wordt gediagnosticeerd met Alzheimer. Ze beseft dat haar zorgvuldig opgebouwde leven drastisch zal veranderen. Langzaam maar zeker begint ze de regie over haar eigen wereld te verliezen, terwijl de onderlinge banden binnen de familie steeds meer onder druk komen te staan. Een hartverscheurend en inspirerend portret over een onafhankelijke vrouw die worstelt om verbonden te blijven met de persoon die ze ooit was.
De film werd goed ontvangen op het Toronto Filmfestival. Julianne Moore ontving meerdere prijzen voor haar acteerprestaties. Ook won ze een Oscar voor deze rol (folder Ledeltheater).

Ledeltheater in Oostburg

Kijkervaring

Dementie koppelen we vaak als vanzelfsprekend aan oude mensen: dat de ziekte van Alzheimer ook bij relatief jonge mensen toe kan slaan, daar denken we liever maar niet over na. Ook Alice zelf kan het eerst niet geloven en denkt aan hele andere redenen voor haar vergeetachtigheid. Haar omgeving sust het aanvankelijk: dat kan niet, het komt wel weer goed. Wanneer de diagnose definitief is, stort haar wereld in. Maar bij de pakken neerzitten is niets voor Alice en ze zet alles op alles om zolang mogelijk enige helderheid van geest te bewaren om zo contact te kunnen blijven houden met haar man en kinderen.
De film laat niet alleen het verloop van het ziekteproces zien, maar ook de gevolgen voor de omgeving van de patiënt. Die soms goede en soms slechte dagen heeft. Die plotseling boos of verdrietig kan zijn, of bang en verward. Niet iedereen kan daar even goed mee om gaan. En dan is er nog de kwestie van de erfelijkheid bij jonge gevallen van Alzheimer. 

Kortom: een aangrijpende film die op een niet sentimentele manier inzicht geeft in wat het betekent voor patiënt en omgeving als er op relatief jonge leeftijd Alzheimer wordt geconstateerd. Voor mij zat er maar één tegenvaller in de film: de hoofdpersoon is een typisch Amerikaanse carrièrevrouw: zeer zelfbewust, perfect gekleed en met geforceerde glimlachjes. Voor Amerikanen zal ze ongetwijfeld herkenbaar en vertrouwd zijn. Dat decorum werd tot het eind van de film hooggehouden. Verward, stil, maar vrijwel zonder enig uiterlijk decorumverlies, dat is niet natuurlijk. Dat neemt natuurlijk niet weg dat Julianne Moore haar rol met verve speelde. De echte uitblinker was voor mij echter haar jongste dochter Lydia, gespeeld door Kristen Stewart. Zij kreeg dan ook een prijs voor beste vrouwelijke bijrol. De scene waarin ze (als enige) aan haar moeder vraagt: "Hoe voelt dat, als je Alzheimer hebt?" is een van de meest ontroerende. De interactie tussen moeder en deze dochter (die in alles haar eigen weg wil gaan) zijn heel belangrijk voor het verloop van het verhaal en voor het begrijpen van de impact van de ziekte op alle gezinsleden.

De film draait nog in verschillende bioscopen en zal ongetwijfeld ook nog op DVD verschijnen. Een aanrader, ook als je (nog) niet met deze ziekte te maken hebt in je omgeving.

© Jannie Tr, juni 2015

Marlen Haushofer - Die Wand (op DVD)

Soms lenen we een DVD van een speelfilm bij onze (Zeeuws-Vlaamse) bibliotheek. Niet elke film haalt hier de bioscoop en bijzondere films worden voor de filmclub vaak maar 1 avond gedraaid. Bovendien kom ik er soms pas later achter dat een bepaalde film de moeite waard is en ook hele oude, belangrijke films zijn op die manier alsnog te bekijken.

Zo ook Die Wand. Pas toen de film op DVD verscheen nam ik er kennis van en was meteen gecharmeerd van het onderwerp. Zulke zaken noteer ik dan om ze vervolgens weer te vergeten tot ik ze toevallig tegenkom. En toen bleek deze DVD inmiddels te leen in de bibliotheek. De film is in 2012 gemaakt naar het boek Die Wand van Marlen Haushofer.

Marlen Haushofer (Frauenstein, 11 april 1920 – Wenen, 21 maart 1970) was een Oostenrijks schrijfster. Tijdens haar leven schreef ze diverse verhalen, novellen, romans en kinderboeken. Haushofers echte doorbraak kwam echter in 1963 met de roman Die Wand (De wand), waarvoor ze de Arthur Schnitzler-prijs kreeg toegekend. Dit boek gaat over een vrouw die door een doorzichtige wand radicaal wordt geïsoleerd van alle beschaving en zichzelf eenzaam en autonoom moet zien te redden. In Nederland was het werk van Marlen Haushofer niet erg bekend, maar inmiddels zijn er een aantal van haar boeken vertaald. Waaronder De wand, die ik na het zien van deze film zeker nog lezen wil.

De inhoud

Een vrouw staat op het punt een weekend door te brengen in de jachthut van haar nicht Luise, gelegen in een bergdal. Als Luise en haar echtgenoot na een avondje uit de volgende ochtend niet blijken te zijn thuisgekomen, gaat ze op onderzoek uit. Dan blijkt zich iets onverklaarbaars te hebben voorgedaan: het dal is door een glazen wand afgescheiden van de rest van de wereld. In gezelschap van een hond, een koe en een kat gaat ze hard aan het werk om te overleven. Ze inventariseert de bestaande voorraden, zoekt naar een plek voor een aardappelakker, struint het bos af op zoek naar eetbare planten, ze jaagt. En ze vervreemdt van zichzelf; om niet gek te worden en grip te houden op de tijd schrijft ze. Glashelder en minutieus laat Haushofer een vrouw verslag doen van haar dagelijkse strijd met de elementen en zichzelf. Zal haar isolement ooit worden doorbroken? (Achterkant DVD-hoes).


De kijkervaring

Een enorme uitdaging is het om een boek te verfilmen, waarin eigenlijk maar één persoon voorkomt en die dus niemand heeft om gesprekken mee te voeren. De scriptschrijver heeft dat opgelost door de gedachten van de vrouw en hetgeen ze opschrijft in haar dagboek door een voice-over uit te laten spreken. En eigenlijk versterkt dat nog meer de eenzaamheid waarin ze noodgedwongen moet leven.
De film is enerzijds heel spannend (komt er ooit een einde aan haar tragische lot, weet ze de problemen die zich voordoen het hoofd te bieden?) en beklemmend (hoe moet ze voorkomen dat ze gek wordt?). En tegelijkertijd is het een psychologisch en filosofisch meesterwerk. Het is duidelijk dat de teksten die de gedachten en hetgeen ze in haar dagboek schrijft weergeven, letterlijk uit het boek zijn overgenomen. Daarbij wordt in sfeervolle en betekenisgevende beelden getoond wat zich afspeelt. Soms ook wordt er gezwegen. De doodse stilte speelt ook een belangrijke rol in het verhaal.

Ik heb me geen moment verveeld bij het kijken naar dit intrigerende gebeuren. Je kunt de wanhoop en het gevecht tegen de dreigende waanzin goed aanvoelen. Veel van de teksten vragen om overdenking. Het tempo in de film lag laag genoeg om er bij betrokken te raken, maar over sommige uitspraken zou ik graag langer nadenken. Ook over de consequenties van de keuzes die ze maakt in de film. Hoe zou jezelf reageren, wat is reëel, wat wijsheid. Wat is de zin van het leven zonder andere mensen? Hoe belangrijk is ander leven om je heen, ook als het geen mens is? Wanneer houd je op met hopen en wat dan? Na afloop zat ik nog gedurende de gehele aftiteling wezenloos naar de voorbij komende namen te staren, diep onder de indruk. 

Het verlangen dit boek te lezen is groot. Het leesverslag zal t.z.t. verschijnen op mijn andere blog: Mijn Boekenkast

Hieronder de trailer van de film via Youtube: Trailer Die Wand 

© JannieTr, juni 2015.

Tuinkeramiek in Sint Jansteen van Vera Schleibach

Op Tweede Pinksterdag bezochten we de tuin van Vera Schleibach. Een kort krantenartikeltje, met een intrigerende foto bracht ons op het idee. Vera maakt keramiek, zowel voor buiten als binnen. Op de beide Pinksterdagen stelde ze haar tuin open om naar haar tuinkeramiek te komen kijken. Dat zal ze op 20 en 21 juni nog eens herhalen. Misschien gaan we dan wel weer, want we waren behoorlijk onder de indruk.

In een gewone straat in een buitenwijk van Sint Jansteen vonden we het adres: Oude Galgenstraat 31. "Via de garage" stond er op de deur. In de garage troffen al de eerste kunstwerkjes aan: o.a. veel vrouwenfiguren, zowel in Zeeuwse klederdracht als met kleurrijke Afrikaanse kledij, met als opvallend detail: een Zeeuws Knoopje als sluiting voor de sjaals.... Mooi vormgegeven en in een fraaie kleurstelling. Daar zat ook een heerlijk ondeugend ogend hondje: dat ging dus mee naar huis. Plus een halssieraad en een muisje.

En zo kwamen in de tuin terecht: niet overdreven groot, maar door de wijze van inrichten een klein paradijsje, met overal zitjes en vooral veel tuinkeramiek: vogels, bloemen, kikkers. Voor we rond konden kijken werden we naar een zitje gedirigeerd en kregen we koffie met een traktatie. Een goed idee: want rustig rondkijkend viel onze blik op steeds meer details. Na de koffie dwaalden we rond en kon ik al dat moois proberen te vangen in foto's. Dat viel nog niet mee, want het werd steeds drukker, de objecten waren gewild en omdat het de laatste dag was, mochten ze meteen mee naar huis.

Op de website van Vera Schleibach staat veel informatie over haar werk, haar opleiding en over de lessen die ze geeft. Daar vind je o.a. deze tekst:

"De inspiratie voor mijn keramische objecten haal ik uit mijn omgeving en de natuur. Ik werk met verschillende technieken en daardoor ook met verschillende soorten klei. Dat  wordt eerst biscuit gebakken. De werken worden dan verder gekleurd met slibs, pigmenten en/of glazuur en gebakken op 1150 graden, soms meerdere keren om het juiste effect te krijgen. Ik maak werk voor binnenshuis en voor buiten. Verder geef ik les bij de Kreatieve Vorming in Hulst."

Nieuwsgierig geworden?  Tijdens de Nationale Tuinweek is op 20 en 21 juni haar Keramiektuin weer te bezichtigen: zaterdag van 10.00 tot 15.30 uur en zondag van 10.00 tot 17.00 uur.

Van de foto's die ik er maakte heb ik een collage gemaakt. Nog veel meer foto's van haar bijzondere objecten zijn te zien op haar website (KLIK HIER).

© Jannie Tr, mei 2015.

Willem Vermandere met tedere chansons

Het theaterseizoen begint op haar eind te lopen. Maar dat wil niet zeggen dat het als een nachtkaars uitgaat. Willem Vermandere was een van de laatste grote namen voor dit seizoen en wij konden gelukkig nog een plaatsje bemachtigen. Samen met zijn vier muzikanten bracht hij een keur aan chansons, veel oude bekende, die de zaal mee kon zingen, maar wij hoorden hem nog niet eerder live. Dus was het voor ons allemaal nieuw. Ze werden vlot en met humor aan elkaar gepraat en waren ook voor ons goed te verstaan. 

8 en 9 augustus 2015, vanuit Antwerpen, Gent en Kortrijk

"Verstaat ge?" vraagt hij? En wij begrijpen de dubbele betekenis inmiddels. Zijn tongval met onmiskenbare klanken en woorden uit de Westhoek went in de loop van het programma steeds meer. En ook als niet elk woord duidelijk is, blijft de boodschap overeind: gevoelige liedjes, maatschappijkritische, filosofische. Allemaal met dat warme, Vlaamse stemgeluid dat er tedere chansons van maakt. Soms raakte ik tot tranen toe ontroerd door de inhoud en voordracht van een liedje. Het is allemaal moeilijk onder woorden te brengen, maar wie eens iets wil horen kan genoeg vinden op youtube.

Daar staat ook een interview van kort geleden: Mooi portret van Willem Vermandere op Cultuur7 (KLIK HIER) of kijk hieronder.

En nu maar hopen dat hij volgend jaar weer naar het Ledeltheater in Oostburg komt. Maar dat weten we pas over een paar maandjes, als de nieuwe theatergids uitkomt......

© JannieTr, 2015.

Antwerpen: Begraafplaats Schoonselhof

Willem Elschot (ps. van Alfons de Ridder) en zijn vrouw

Als fotograferen èn geschiedenis tot je interessegebieden behoren, dan bof je als je deel kunt nemen aan een foto-excursie onder deskundige leiding naar de Historische Begraafplaats Schoonselhof, iets ten zuidwesten van Antwerpen (Wilrik).

En als Nederlandse/Vlaamse literatuur een andere liefde is, dan ben je daar helemaal op z'n plek. Tal van Vlaamse schrijvers en dichters hebben er, naast andere kunstenaars en beroemde personen, een plek gekregen. En dat te midden van een uitgestrekte, parkachtige omgeving, waar je op je gemak uren kunt dwalen. Wij wandelden er een middagje in alle rust rond, zonder de illusie alles te kunnen bekijken. We zullen zeker nog eens terugkeren, want deze plek wordt elk jaargetijde ongetwijfeld anders beleefd.

Wat is er zo bijzonder aan deze begraafplaats dat er wandelgidsen van bestaan en dat je er rondleidingen kunt boeken? En dat amateurfotografen er graag komen om stemmige foto's te trekken (zoals de Vlamingen zeggen)? Daarvoor moeten we even in haar geschiedenis duiken.

In zowel België als in Nederland werd er lange tijd binnen de stadsmuren in en rondom kerken begraven. Uit het oogpunt van hygiëne en door plaatsgebrek voor uitbreiding van de grafvelden binnen de stad, kwam daar een einde aan en zocht men oplossingen buiten de stad, op landgoederen en buitenplaatsen.

Nederland

Zo ontstond in Nederland in 1827 (na de wet met het verbod om binnen de stadskern te begraven) bij Rotterdam op het terrein van de buitenplaats Huis te Krooswijck de prachtige parkachtige begraafplaats Crooswijk.
In Amstelveen werd in 1870 het bekende Zorgvliet ingericht bij het buitenverblijf Zorgvlied. In 1890 het particuliere Westerveld bij Driehuis, ook al op een landgoed. 
In Haarlem werd in 1832 de eerste buitenbegraafplaats ingericht op de buitenplaats Akendam. De laatste bewoner van het landhuis en ontwerper van deze en vele andere parkachtige landgoederen, tuinen en begraafplaatsen was J.D. Zocher Jr. (1791-1870). Over deze en andere Nederlandse begraafplaatsen (en bekende doden) kun je meer lezen op de site van Stichting Dodenakkers.
Het overbrengen van de doden van voor 1827 naar deze buiten de stad gelegen begraafplaatsen gebeurde zelden.

België

Overgebracht monument

Ook in België was in 1784 een decreet afgekondigd waarmee het verboden werd nog langer binnen de stad in kerken en op kerkhoven te begraven. Nieuwe begraafplaatsen diende men buiten de stadskern op te richten. In de loop der tijd werden steeds meer kerkhoven binnen de stad gesloten en geruimd. Bij verbouwingen verdwenen ook de graven binnen de kerken. Ook de meeste van deze doden zijn niet opnieuw naar een buitenbegraafplaats overgebracht. Net als in Nederland ontstonden op buitenplaatsen bij de grotere steden nieuwe begraafplaatsen (Brussel, Luik).

In 1911 kocht de stad Antwerpen het landgoed Schoonselhof om het als begraafplaats in te richten. De officiële opening vond plaats op 1 september 1921. In 1936 werd het oude Kielkerkhof gesloten en in 1938 werden een groot aantal monumenten van deze begraafplaats wèl overgebracht naar het Schoonselhof. De meeste monumenten dateren dan ook vanaf halverwege 19de tot begin 20ste eeuw. Sommige zijn ouder.
De omgeving van het kasteel werd in 1943 al beschermd als landschap. In 1992 werden het kasteel en neerhof beschermd als monument. Begin augustus 2007 werd de begraafplaats Schoonselhof een beschermd monument.

Marokkaanse soldaten in het Franse leger

Er wordt wel de vergelijking gemaakt met de begraafplaats Père Lachaise in Parijs. Die gaat slechts gedeeltelijk op. De oorsprong en de grote hoeveelheid bekende persoonlijkheden komt overeen. Een groot verschil is de rust en ruimte hier: soms staan de tientallen graven wat dichter op elkaar, maar meestal is er meer (groene) ruimte om tussendoor en omheen te lopen. Ook zijn er "wijken" gemaakt, waar gelijksoortige graven liggen: notabelen bij elkaar, schrijvers en kunstenaars ook, een plek voor de Joodse burgers, de oudste overgebrachte monumenten, etc. Er kwam bovendien een erebegraafplaats voor Belgische gesneuvelden uit de beide oorlogen en voor de Britse en geallieerde soldaten uit de Tweede Wereldoorlog. Duitse gesneuvelden werden later naar andere begraafplaatsen overgebracht.

Monument voor Peter Benoit

Alles bij elkaar vormt het Schoonselhof een wandelpark met verbindende lanen. Op het oude gedeelte is het (op deze mooie zaterdagmiddag) heel stil, behalve de 9 leden van de fotoclub liep er bijna niemand. De monumenten zijn divers: heel modern of tenenkrommend pompeus. Maar ook die laatste kunnen sfeervolle plaatjes opleveren. En stilstaan bij mijn geliefde Vlaamse auteurs hoort er vandaag ook bij. Ook al was het graf van bv. Elsschot niet het meest fotogenieke.

Langs het verwaarloosde landhuis en orangerie wandelden we naar de uitgang. Veel indrukken en mooie foto's rijker. Met het vaste plan hier in de herfst nog eens heen te gaan. Zoveel bekende namen gezien, zoveel verschillende stijlen in grafkunst, mooie details en fascinerende verhalen in het bijbehorende gidsje. Ik denk dat dit mag vallen onder de museale uitdaging van dit jaar. Daarom noteer ik hierbij Begraafplaats Het Schoonselhof te Antwerpen-Wilrijk tot de aprilbijdrage aan ELKE MAAND EEN MUSEUM (KLIK HIER)

Alle informatie over Het Schoonselhof : KLIK HIER

© JannieTr, april 2015.

Wouter Deprez: Hier is wat ik denk

Wouter Deprez is al jaren één van de meeste succesvolle comedians van België. Ook in Nederland kan hij sinds zijn overwinning op het Amsterdams Kleinkunst Festival in 2004 rekenen op een trouw publiek. 
In 2012 trekt Wouter met zijn gezin naar het buitenland voor een langdurige sabbatperiode. Bestemming: Plettenberg, Zuid-Afrika. Hij aanschouwt er het doen en laten van zijn nieuwe landgenoten en vindt er inspiratie voor een nieuw programma. In 'Hier is wat ik denk" bekijkt hij zijn oude land met hernieuwde ogen. De voorstelling gaat begin 2013 in première in België en ontvangt veel lof van zowel pers als publiek. Wegens een te drukke agenda brengt hij de voorstelling maar een paar keer in Nederland. Op verzoek van velen keerde hij echter dit voorjaar terug naar ons land voor een uitgebreide tournee. Een onthutsend programma van een bevlogen, authentieke en bovenal grappige man. Eentje die je niet wil missen (Bron: Theaterfolder).

We hadden dit jaar geen geluk met ons theaterabonnement van het Ledeltheater in Oostburg (KLIK HIER). Tot 3 keer toe moesten we onze kaarten laten verlopen of aan anderen cadeau doen. Maar de teleurstelling daarover werd in één avond goed gemaakt: we hebben een topavond gehad met Wouter Deprez. Het is lang geleden dat we zo ontzettend gelachen hebben. En niet om flauwe grappen, maar om doordenkertjes waarbij je beseft, dat je in feite om jezelf zit te lachen. Of zoals De Morgen schreef over zijn show: "Makkelijk om te begrijpen, maar zeer confronterend. Een avondje expliciet gedwongen in de spiegel kijken."

In het Nederland/België jaar is dit een toepasselijke voorstelling om te bezoeken. Het is toch bijzonder dat het optreden van een Vlaamse comedian zonder problemen in Nederland opgevoerd kan worden. Er hoeft niets aangepast te worden: de zaken die hij aankaart treffen zowel Vlamingen als Hollanders op dezelfde manier. Daarnaast is hij geweldig in het improviseren en in staat mensen uit het publiek helemaal mee te trekken in het verhaal. Mijn waardering voor het stel dat zich als voorbeeld liet gebruiken om aan te tonen hoe vreemd we (de westerse mens) eigenlijk onze prioriteiten stellen in vergelijking met hoe men dat in Zuid-Afrika doet. (Ze heetten toevallig Johnny en Marina, het enige dat voor de Vlamingen in de zaal tot grote hilariteit leidde, maar dat ik thuis eerst even moest opzoeken).

Het was een voorstelling zonder liedjes met uitsluitend conferences. Vol vuur en enthousiasme en dat aan een stuk door van 20.15 uur tot 22.00 uur. Een geweldige prestatie. Wouter Deprez was voor ons nog een onbekende, maar we zullen de nieuwe succesvolle voorstelling SLIJK (die hij al enige tijd opvoert in Vlaanderen) zeker bezoeken mocht hij weer deze kant op komen.

In Nederland loopt de tournee van Hier is wat ik denk nog tot 13 april 2015. Er bestaat ook een DVD van (maar dat is natuurlijk totaal iets anders dan de beleving in het theater). Voor meer informatie, zie zijn website KLIK HIER.

© Jannie Tr, april 2015.

Ga het NA: in het Nationaal Archief in Den Haag

We sloten ons dagje Den Haag af met een bezoek aan de tentoonstelling Blikvangers in het Nationaal Archief, ook al in de buurt van het Centraal Station. Voor wie van ver komt is de dinsdag de beste dag: het Nationaal Archief is dan tot 21.00 uur open. En denk maar niet dat je er snel uitgekeken bent, want ook hier kwamen ogen en tijd te kort.
Pas achteraf viel het me op dat ze hier gebroederlijk bij elkaar staan en zelfs binnendoor met elkaar verbonden zijn: de Koninklijke Bibliotheek, het Letterkundig Museum en het Nationaal Archief. Eigenlijk ook logisch: hun collecties sluiten goed op elkaar aan. 

Bij het Nationaal Archief was ik al eerder (heel lang geleden) om in mijn familiegeschiedenis te duiken: het Centraal Bureau voor Genealogie heeft er ook een plek gekregen. Tegenwoordig kan dankzij de digitalisering van  steeds meer archiefbestanden ook thuis het een en ander uitgezocht en geraadpleegd worden. Dat geldt ook voor bv. de fotocollectie van het Nationaal archief. Veel is al te bekijken via de website (KLIK HIER), maar in de tentoonstelling wordt pas echt duidelijk hoe gevarieerd het aanbod is en hoe de foto's samen met documenten een heel bijzonder verhaal kunnen vertellen.

De foto's zijn tentoongesteld in een grote hal, die onderverdeeld is in een aantal kleinere ruimten om zo de aandacht te richten op een aantal uitverkoren onderwerpen. Eerst wordt de bezoeker geleid langs 250 historische foto's, gegroepeerd op onderwerp (bruggen, arbeid, koe, feest etc.) en verspreid over de tijd van de eerste afdruk (1839) tot nu. De meeste uit de tweede helft van de vorige eeuw. Wie bekend is met het werk van bekende Nederlandse fotografen zal hun foto's direct herkennen, maar voor de overige bezoekers zijn er leenboekjes met informatie over de foto's beschikbaar.
Toch was deze groep nostalgische en/of kunstzinnig foto's voor mij niet het hoogtepunt van de tentoonstelling. Dat waren toch de 8  ingerichte "kamers" over een speciaal onderwerp.

Aan Koen Hauser, Fotograaf des Vaderland, werd gevraagd zich voor de tentoonstelling te laten inspireren door historische foto's. Dat heeft hij op indrukwekkende manier gedaan, voor elk van de 8 kamers. Door bv. een historische sepiakleurige foto van kinderarbeid in de Nederlands-Indië te vertalen naar een full-color foto van hedendaagse blanke kinderen in een overvol naaiatelier. De vervreemding daarvan, de schok die je dan ervaart, net of je dan pas echt beseft hoe vreselijk het was voor de inlandse kinderen. In de "kamer" erachter zijn niet de lieflijke beelden te zien van "Ons Indië", maar historische foto's van de verwoestingen bij de aanleg van de plantages, de werkomstandigheden van de arbeiders etc. Ook brieven, lijsten en tekeningen. Daarmee  wordt tevens duidelijk gemaakt hoe documenten en foto's samen het hele verhaal kunnen vertellen en wat een schat aan informatie er opgeslagen ligt in onze Nederlandse archieven.

De tijd bleek ook hier te kort om aan alle onderwerpen evenveel aandacht te schenken. Ik koos er daarom maar enkele uit om echt te bekijken, waaronder die van Nederlands-Indië en die over Alexandrine Tinne. In elke kamer stond een historische camera, bij Alexine Tinne (1835-1869) dus eveneens: zij was niet alleen de eerste vrouwelijke fotograaf in Nederland, maar ook een van de eerste westerse vrouwen die op avontuur ging om Afrika te verkennen. Foto's, dagboekfragmenten, tekeningen en brieven vertellen het levensverhaal van deze bijzondere vrouw. Een vreemde gewaarwording om haar zelfgemaakte woordenboekjes te zien, waarmee ze zich verstaanbaar trachtte te maken bij de Toearegs en haar geënsceneerde zelfportretten en foto's van haar medereizigers in de kledij van de plaatselijke bevolking. En haar brieven te kunnen lezen over de tegenslagen, problemen en successen. Haar leven eindigde dramatisch. Ik had nog nooit van haar gehoord, maar ontdekte dat er een boek over haar leven geschreven is. Een proefschrift dat ongetwijfeld is gebaseerd op alles wat er in het archief over haar bewaard is. (Reis naar het noodlot - R.J. Willink).

De overige 6 kamers gaan over:- Een expeditie naar Nieuw-Guinea, op zoek naar bodemschatten, 19de eeuw- De Spaanse burgeroorlog en hoe die in Nederland in beeld kwam, - Fotografen in het Verzet, - Grote infrastructurele werken in beeld uit eind 19de eeuw, - De Watersnood en de Deltawerken, en - De schoonheid van ons land. Meer dan er even binnenlopen zat er helaas niet meer is, want het was al weer bijna sluitingstijd.

De tentoonstelling duurt nog tot en met 12 juli 2015. Iedere zondag is er een rondleiding en er zijn allerlei workshops en lezingen. Zie daarvoor de website.

Dit museum werden bezocht in het kader van: Elke Maand Een Museum (KLIK HIER).

Den Haag - Nationaal Archief (KLIK HIER)
Of kijk op: www.gahetna.nl.

© JannieTr, maart 2015.