Tuinkeramiek in Sint Jansteen van Vera Schleibach

Op Tweede Pinksterdag bezochten we de tuin van Vera Schleibach. Een kort krantenartikeltje, met een intrigerende foto bracht ons op het idee. Vera maakt keramiek, zowel voor buiten als binnen. Op de beide Pinksterdagen stelde ze haar tuin open om naar haar tuinkeramiek te komen kijken. Dat zal ze op 20 en 21 juni nog eens herhalen. Misschien gaan we dan wel weer, want we waren behoorlijk onder de indruk.

In een gewone straat in een buitenwijk van Sint Jansteen vonden we het adres: Oude Galgenstraat 31. "Via de garage" stond er op de deur. In de garage troffen al de eerste kunstwerkjes aan: o.a. veel vrouwenfiguren, zowel in Zeeuwse klederdracht als met kleurrijke Afrikaanse kledij, met als opvallend detail: een Zeeuws Knoopje als sluiting voor de sjaals.... Mooi vormgegeven en in een fraaie kleurstelling. Daar zat ook een heerlijk ondeugend ogend hondje: dat ging dus mee naar huis. Plus een halssieraad en een muisje.

En zo kwamen in de tuin terecht: niet overdreven groot, maar door de wijze van inrichten een klein paradijsje, met overal zitjes en vooral veel tuinkeramiek: vogels, bloemen, kikkers. Voor we rond konden kijken werden we naar een zitje gedirigeerd en kregen we koffie met een traktatie. Een goed idee: want rustig rondkijkend viel onze blik op steeds meer details. Na de koffie dwaalden we rond en kon ik al dat moois proberen te vangen in foto's. Dat viel nog niet mee, want het werd steeds drukker, de objecten waren gewild en omdat het de laatste dag was, mochten ze meteen mee naar huis.

Op de website van Vera Schleibach staat veel informatie over haar werk, haar opleiding en over de lessen die ze geeft. Daar vind je o.a. deze tekst:

"De inspiratie voor mijn keramische objecten haal ik uit mijn omgeving en de natuur. Ik werk met verschillende technieken en daardoor ook met verschillende soorten klei. Dat  wordt eerst biscuit gebakken. De werken worden dan verder gekleurd met slibs, pigmenten en/of glazuur en gebakken op 1150 graden, soms meerdere keren om het juiste effect te krijgen. Ik maak werk voor binnenshuis en voor buiten. Verder geef ik les bij de Kreatieve Vorming in Hulst."

Nieuwsgierig geworden?  Tijdens de Nationale Tuinweek is op 20 en 21 juni haar Keramiektuin weer te bezichtigen: zaterdag van 10.00 tot 15.30 uur en zondag van 10.00 tot 17.00 uur.

Van de foto's die ik er maakte heb ik een collage gemaakt. Nog veel meer foto's van haar bijzondere objecten zijn te zien op haar website (KLIK HIER).

© Jannie Tr, mei 2015.

Willem Vermandere met tedere chansons

Het theaterseizoen begint op haar eind te lopen. Maar dat wil niet zeggen dat het als een nachtkaars uitgaat. Willem Vermandere was een van de laatste grote namen voor dit seizoen en wij konden gelukkig nog een plaatsje bemachtigen. Samen met zijn vier muzikanten bracht hij een keur aan chansons, veel oude bekende, die de zaal mee kon zingen, maar wij hoorden hem nog niet eerder live. Dus was het voor ons allemaal nieuw. Ze werden vlot en met humor aan elkaar gepraat en waren ook voor ons goed te verstaan. 

8 en 9 augustus 2015, vanuit Antwerpen, Gent en Kortrijk

"Verstaat ge?" vraagt hij? En wij begrijpen de dubbele betekenis inmiddels. Zijn tongval met onmiskenbare klanken en woorden uit de Westhoek went in de loop van het programma steeds meer. En ook als niet elk woord duidelijk is, blijft de boodschap overeind: gevoelige liedjes, maatschappijkritische, filosofische. Allemaal met dat warme, Vlaamse stemgeluid dat er tedere chansons van maakt. Soms raakte ik tot tranen toe ontroerd door de inhoud en voordracht van een liedje. Het is allemaal moeilijk onder woorden te brengen, maar wie eens iets wil horen kan genoeg vinden op youtube.

Daar staat ook een interview van kort geleden: Mooi portret van Willem Vermandere op Cultuur7 (KLIK HIER) of kijk hieronder.

En nu maar hopen dat hij volgend jaar weer naar het Ledeltheater in Oostburg komt. Maar dat weten we pas over een paar maandjes, als de nieuwe theatergids uitkomt......

© JannieTr, 2015.

Antwerpen: Begraafplaats Schoonselhof

Willem Elschot (ps. van Alfons de Ridder) en zijn vrouw

Als fotograferen èn geschiedenis tot je interessegebieden behoren, dan bof je als je deel kunt nemen aan een foto-excursie onder deskundige leiding naar de Historische Begraafplaats Schoonselhof, iets ten zuidwesten van Antwerpen (Wilrik).

En als Nederlandse/Vlaamse literatuur een andere liefde is, dan ben je daar helemaal op z'n plek. Tal van Vlaamse schrijvers en dichters hebben er, naast andere kunstenaars en beroemde personen, een plek gekregen. En dat te midden van een uitgestrekte, parkachtige omgeving, waar je op je gemak uren kunt dwalen. Wij wandelden er een middagje in alle rust rond, zonder de illusie alles te kunnen bekijken. We zullen zeker nog eens terugkeren, want deze plek wordt elk jaargetijde ongetwijfeld anders beleefd.

Wat is er zo bijzonder aan deze begraafplaats dat er wandelgidsen van bestaan en dat je er rondleidingen kunt boeken? En dat amateurfotografen er graag komen om stemmige foto's te trekken (zoals de Vlamingen zeggen)? Daarvoor moeten we even in haar geschiedenis duiken.

In zowel België als in Nederland werd er lange tijd binnen de stadsmuren in en rondom kerken begraven. Uit het oogpunt van hygiëne en door plaatsgebrek voor uitbreiding van de grafvelden binnen de stad, kwam daar een einde aan en zocht men oplossingen buiten de stad, op landgoederen en buitenplaatsen.

Nederland

Zo ontstond in Nederland in 1827 (na de wet met het verbod om binnen de stadskern te begraven) bij Rotterdam op het terrein van de buitenplaats Huis te Krooswijck de prachtige parkachtige begraafplaats Crooswijk.
In Amstelveen werd in 1870 het bekende Zorgvliet ingericht bij het buitenverblijf Zorgvlied. In 1890 het particuliere Westerveld bij Driehuis, ook al op een landgoed. 
In Haarlem werd in 1832 de eerste buitenbegraafplaats ingericht op de buitenplaats Akendam. De laatste bewoner van het landhuis en ontwerper van deze en vele andere parkachtige landgoederen, tuinen en begraafplaatsen was J.D. Zocher Jr. (1791-1870). Over deze en andere Nederlandse begraafplaatsen (en bekende doden) kun je meer lezen op de site van Stichting Dodenakkers.
Het overbrengen van de doden van voor 1827 naar deze buiten de stad gelegen begraafplaatsen gebeurde zelden.

België

Overgebracht monument

Ook in België was in 1784 een decreet afgekondigd waarmee het verboden werd nog langer binnen de stad in kerken en op kerkhoven te begraven. Nieuwe begraafplaatsen diende men buiten de stadskern op te richten. In de loop der tijd werden steeds meer kerkhoven binnen de stad gesloten en geruimd. Bij verbouwingen verdwenen ook de graven binnen de kerken. Ook de meeste van deze doden zijn niet opnieuw naar een buitenbegraafplaats overgebracht. Net als in Nederland ontstonden op buitenplaatsen bij de grotere steden nieuwe begraafplaatsen (Brussel, Luik).

In 1911 kocht de stad Antwerpen het landgoed Schoonselhof om het als begraafplaats in te richten. De officiële opening vond plaats op 1 september 1921. In 1936 werd het oude Kielkerkhof gesloten en in 1938 werden een groot aantal monumenten van deze begraafplaats wèl overgebracht naar het Schoonselhof. De meeste monumenten dateren dan ook vanaf halverwege 19de tot begin 20ste eeuw. Sommige zijn ouder.
De omgeving van het kasteel werd in 1943 al beschermd als landschap. In 1992 werden het kasteel en neerhof beschermd als monument. Begin augustus 2007 werd de begraafplaats Schoonselhof een beschermd monument.

Marokkaanse soldaten in het Franse leger

Er wordt wel de vergelijking gemaakt met de begraafplaats Père Lachaise in Parijs. Die gaat slechts gedeeltelijk op. De oorsprong en de grote hoeveelheid bekende persoonlijkheden komt overeen. Een groot verschil is de rust en ruimte hier: soms staan de tientallen graven wat dichter op elkaar, maar meestal is er meer (groene) ruimte om tussendoor en omheen te lopen. Ook zijn er "wijken" gemaakt, waar gelijksoortige graven liggen: notabelen bij elkaar, schrijvers en kunstenaars ook, een plek voor de Joodse burgers, de oudste overgebrachte monumenten, etc. Er kwam bovendien een erebegraafplaats voor Belgische gesneuvelden uit de beide oorlogen en voor de Britse en geallieerde soldaten uit de Tweede Wereldoorlog. Duitse gesneuvelden werden later naar andere begraafplaatsen overgebracht.

Monument voor Peter Benoit

Alles bij elkaar vormt het Schoonselhof een wandelpark met verbindende lanen. Op het oude gedeelte is het (op deze mooie zaterdagmiddag) heel stil, behalve de 9 leden van de fotoclub liep er bijna niemand. De monumenten zijn divers: heel modern of tenenkrommend pompeus. Maar ook die laatste kunnen sfeervolle plaatjes opleveren. En stilstaan bij mijn geliefde Vlaamse auteurs hoort er vandaag ook bij. Ook al was het graf van bv. Elsschot niet het meest fotogenieke.

Langs het verwaarloosde landhuis en orangerie wandelden we naar de uitgang. Veel indrukken en mooie foto's rijker. Met het vaste plan hier in de herfst nog eens heen te gaan. Zoveel bekende namen gezien, zoveel verschillende stijlen in grafkunst, mooie details en fascinerende verhalen in het bijbehorende gidsje. Ik denk dat dit mag vallen onder de museale uitdaging van dit jaar. Daarom noteer ik hierbij Begraafplaats Het Schoonselhof te Antwerpen-Wilrijk tot de aprilbijdrage aan ELKE MAAND EEN MUSEUM (KLIK HIER)

Alle informatie over Het Schoonselhof : KLIK HIER

© JannieTr, april 2015.

Wouter Deprez: Hier is wat ik denk

Wouter Deprez is al jaren één van de meeste succesvolle comedians van België. Ook in Nederland kan hij sinds zijn overwinning op het Amsterdams Kleinkunst Festival in 2004 rekenen op een trouw publiek. 
In 2012 trekt Wouter met zijn gezin naar het buitenland voor een langdurige sabbatperiode. Bestemming: Plettenberg, Zuid-Afrika. Hij aanschouwt er het doen en laten van zijn nieuwe landgenoten en vindt er inspiratie voor een nieuw programma. In 'Hier is wat ik denk" bekijkt hij zijn oude land met hernieuwde ogen. De voorstelling gaat begin 2013 in première in België en ontvangt veel lof van zowel pers als publiek. Wegens een te drukke agenda brengt hij de voorstelling maar een paar keer in Nederland. Op verzoek van velen keerde hij echter dit voorjaar terug naar ons land voor een uitgebreide tournee. Een onthutsend programma van een bevlogen, authentieke en bovenal grappige man. Eentje die je niet wil missen (Bron: Theaterfolder).

We hadden dit jaar geen geluk met ons theaterabonnement van het Ledeltheater in Oostburg (KLIK HIER). Tot 3 keer toe moesten we onze kaarten laten verlopen of aan anderen cadeau doen. Maar de teleurstelling daarover werd in één avond goed gemaakt: we hebben een topavond gehad met Wouter Deprez. Het is lang geleden dat we zo ontzettend gelachen hebben. En niet om flauwe grappen, maar om doordenkertjes waarbij je beseft, dat je in feite om jezelf zit te lachen. Of zoals De Morgen schreef over zijn show: "Makkelijk om te begrijpen, maar zeer confronterend. Een avondje expliciet gedwongen in de spiegel kijken."

In het Nederland/België jaar is dit een toepasselijke voorstelling om te bezoeken. Het is toch bijzonder dat het optreden van een Vlaamse comedian zonder problemen in Nederland opgevoerd kan worden. Er hoeft niets aangepast te worden: de zaken die hij aankaart treffen zowel Vlamingen als Hollanders op dezelfde manier. Daarnaast is hij geweldig in het improviseren en in staat mensen uit het publiek helemaal mee te trekken in het verhaal. Mijn waardering voor het stel dat zich als voorbeeld liet gebruiken om aan te tonen hoe vreemd we (de westerse mens) eigenlijk onze prioriteiten stellen in vergelijking met hoe men dat in Zuid-Afrika doet. (Ze heetten toevallig Johnny en Marina, het enige dat voor de Vlamingen in de zaal tot grote hilariteit leidde, maar dat ik thuis eerst even moest opzoeken).

Het was een voorstelling zonder liedjes met uitsluitend conferences. Vol vuur en enthousiasme en dat aan een stuk door van 20.15 uur tot 22.00 uur. Een geweldige prestatie. Wouter Deprez was voor ons nog een onbekende, maar we zullen de nieuwe succesvolle voorstelling SLIJK (die hij al enige tijd opvoert in Vlaanderen) zeker bezoeken mocht hij weer deze kant op komen.

In Nederland loopt de tournee van Hier is wat ik denk nog tot 13 april 2015. Er bestaat ook een DVD van (maar dat is natuurlijk totaal iets anders dan de beleving in het theater). Voor meer informatie, zie zijn website KLIK HIER.

© Jannie Tr, april 2015.

Ga het NA: in het Nationaal Archief in Den Haag

We sloten ons dagje Den Haag af met een bezoek aan de tentoonstelling Blikvangers in het Nationaal Archief, ook al in de buurt van het Centraal Station. Voor wie van ver komt is de dinsdag de beste dag: het Nationaal Archief is dan tot 21.00 uur open. En denk maar niet dat je er snel uitgekeken bent, want ook hier kwamen ogen en tijd te kort.
Pas achteraf viel het me op dat ze hier gebroederlijk bij elkaar staan en zelfs binnendoor met elkaar verbonden zijn: de Koninklijke Bibliotheek, het Letterkundig Museum en het Nationaal Archief. Eigenlijk ook logisch: hun collecties sluiten goed op elkaar aan. 

Bij het Nationaal Archief was ik al eerder (heel lang geleden) om in mijn familiegeschiedenis te duiken: het Centraal Bureau voor Genealogie heeft er ook een plek gekregen. Tegenwoordig kan dankzij de digitalisering van  steeds meer archiefbestanden ook thuis het een en ander uitgezocht en geraadpleegd worden. Dat geldt ook voor bv. de fotocollectie van het Nationaal archief. Veel is al te bekijken via de website (KLIK HIER), maar in de tentoonstelling wordt pas echt duidelijk hoe gevarieerd het aanbod is en hoe de foto's samen met documenten een heel bijzonder verhaal kunnen vertellen.

De foto's zijn tentoongesteld in een grote hal, die onderverdeeld is in een aantal kleinere ruimten om zo de aandacht te richten op een aantal uitverkoren onderwerpen. Eerst wordt de bezoeker geleid langs 250 historische foto's, gegroepeerd op onderwerp (bruggen, arbeid, koe, feest etc.) en verspreid over de tijd van de eerste afdruk (1839) tot nu. De meeste uit de tweede helft van de vorige eeuw. Wie bekend is met het werk van bekende Nederlandse fotografen zal hun foto's direct herkennen, maar voor de overige bezoekers zijn er leenboekjes met informatie over de foto's beschikbaar.
Toch was deze groep nostalgische en/of kunstzinnig foto's voor mij niet het hoogtepunt van de tentoonstelling. Dat waren toch de 8  ingerichte "kamers" over een speciaal onderwerp.

Aan Koen Hauser, Fotograaf des Vaderland, werd gevraagd zich voor de tentoonstelling te laten inspireren door historische foto's. Dat heeft hij op indrukwekkende manier gedaan, voor elk van de 8 kamers. Door bv. een historische sepiakleurige foto van kinderarbeid in de Nederlands-Indië te vertalen naar een full-color foto van hedendaagse blanke kinderen in een overvol naaiatelier. De vervreemding daarvan, de schok die je dan ervaart, net of je dan pas echt beseft hoe vreselijk het was voor de inlandse kinderen. In de "kamer" erachter zijn niet de lieflijke beelden te zien van "Ons Indië", maar historische foto's van de verwoestingen bij de aanleg van de plantages, de werkomstandigheden van de arbeiders etc. Ook brieven, lijsten en tekeningen. Daarmee  wordt tevens duidelijk gemaakt hoe documenten en foto's samen het hele verhaal kunnen vertellen en wat een schat aan informatie er opgeslagen ligt in onze Nederlandse archieven.

De tijd bleek ook hier te kort om aan alle onderwerpen evenveel aandacht te schenken. Ik koos er daarom maar enkele uit om echt te bekijken, waaronder die van Nederlands-Indië en die over Alexandrine Tinne. In elke kamer stond een historische camera, bij Alexine Tinne (1835-1869) dus eveneens: zij was niet alleen de eerste vrouwelijke fotograaf in Nederland, maar ook een van de eerste westerse vrouwen die op avontuur ging om Afrika te verkennen. Foto's, dagboekfragmenten, tekeningen en brieven vertellen het levensverhaal van deze bijzondere vrouw. Een vreemde gewaarwording om haar zelfgemaakte woordenboekjes te zien, waarmee ze zich verstaanbaar trachtte te maken bij de Toearegs en haar geënsceneerde zelfportretten en foto's van haar medereizigers in de kledij van de plaatselijke bevolking. En haar brieven te kunnen lezen over de tegenslagen, problemen en successen. Haar leven eindigde dramatisch. Ik had nog nooit van haar gehoord, maar ontdekte dat er een boek over haar leven geschreven is. Een proefschrift dat ongetwijfeld is gebaseerd op alles wat er in het archief over haar bewaard is. (Reis naar het noodlot - R.J. Willink).

De overige 6 kamers gaan over:- Een expeditie naar Nieuw-Guinea, op zoek naar bodemschatten, 19de eeuw- De Spaanse burgeroorlog en hoe die in Nederland in beeld kwam, - Fotografen in het Verzet, - Grote infrastructurele werken in beeld uit eind 19de eeuw, - De Watersnood en de Deltawerken, en - De schoonheid van ons land. Meer dan er even binnenlopen zat er helaas niet meer is, want het was al weer bijna sluitingstijd.

De tentoonstelling duurt nog tot en met 12 juli 2015. Iedere zondag is er een rondleiding en er zijn allerlei workshops en lezingen. Zie daarvoor de website.

Dit museum werden bezocht in het kader van: Elke Maand Een Museum (KLIK HIER).

Den Haag - Nationaal Archief (KLIK HIER)
Of kijk op: www.gahetna.nl.

© JannieTr, maart 2015.

Nederlandse illustratoren in twee musea

Dinsdag bleek de beste dag om de lange reis van Zeeuws-Vlaanderen naar Den Haag te ondernemen: 3 tentoonstellingen gingen we bezoeken: in het Letterkundig- en kinderboekenmuseum, in Museum Meermanno en in het Nationaal Archief. Dat laatste is op dinsdag tot 21.00 uur geopend, zodat we volop de gelegenheid hadden om ook daar nog op bezoek te gaan voor we weer de drie uur lange reis naar huis ondernamen. Het is een fijne belevenis geworden: we hebben mooie, interessante en ontroerende dingen gezien, maar ook gemerkt dat we onszelf beperkingen op moesten leggen, omdat in elke instelling zoveel meer te ontdekken viel dan in één dag mogelijk was. Maar we komen beslist terug, dus!

Hieronder eerst aandacht voor het Letterkundig- en Kinderboekenmuseum en Het Museum Meermanno. Voor de tentoonstelling Blikvangers van het Nationaal Archief volgt morgen nog een extra blogpost.

Het Letterkundig- en Kinderboekenmuseum

Vanaf het Centraal Station in Den Haag is het een paar minuten lopen naar het Letterkundig Museum. Ons voornaamste doel was te onderzoeken of de kindertentoonstellingen daar geschikt waren voor onze kleindochters. En dat kunnen we beamen: a b c met de dieren mee is heel erg leuk voor kinderen van 3 tot 7 jaar. Alle bekende prentenboekfiguren spelen een rol in een kruipdoor en sluipdoor spel en voor wie al een beetje de letters herkent, is er nog meer te doen. Ook de mini-tentoonstelling over Kikker zal in de smaak vallen bij de kleintjes. Voor de iets grotere kinderen (men stelt 7, maar 9 lijkt me beter te kloppen) is er Papiria: een superspannende speur- en doetocht. En wie zelf graag verhalen schrijft, komt hier helemaal aan zijn trekken, o.a. door de speelse manier waarop kinderboekenauteurs aan het woord komen over hun werkwijze. Daar zijn ze echt, samen met hun ouders, wel een hele middag mee zoet.

Wij bekeken hier zelf vooral het gedeelte met de kinderboekenillustraties: we herkenden er genoeg en realiseerden ons ook dat we vaak wel wisten wie de schrijver van het bijbehorende verhaal was, maar niet de illustrator kenden.

Na een ontspannen lunch (aan de overzijde van het museum) wandelden we rond in het Letterkundig Museum zelf, met de schilderijengalerij, de Piggelmee en Peter van Straaten tentoonstelling en de vaste opstelling over de Nederlandstalige literatuur. Prettige gepresenteerd (geluidsfragmenten via een koptelefoon en beelden op het bijbehorende schermpje van vele auteurs), maar na een enkeling wat meer aandacht gegeven te hebben, besloten we het hier op dit moment voor gezien te houden en naar het Museum Meermanno te gaan. 

Museum Meermanno

Door een vergissing zagen we meer van de binnenstad van Den Haag dan de bedoeling was. Het Museum ligt aan de Prinsessegracht, op 800 m. van CS. En niet aan de Prinsegracht! Een pittige tocht is het geworden, maar we werden er uiteindelijk hartelijk ontvangen en konden beneden in het souterrain even bijkomen met een kopje thee. We hadden ondertussen echter zoveel tijd verspeeld, dat we ook hier voor de hoogtepunten moesten kiezen, d.w.z. de tentoonstelling. De vaste collectie konden we slechts vluchtig bekijken.

De reden dat we ook aan dit museum een bezoek wilden brengen, was de duotentoonstelling met het Letterkundigmuseum over de illustratiekunst. Deze is geïnspireerd op de studie De Verbeelders. Nederlandse boekillustratie in de twintigste eeuw van hoogleraar illustratie Saskia Bodt. Bleef het bij het vorige museum bij het herkennen van legendarische kinderboekenillustraties, hier kwam uitgebreid de honderdjarige geschiedenis aan bod van boekillustraties, voor kinderen, maar ook voor volwassenen.

Het voert te ver hier uitgebreid op deze geschiedenis in te gaan. In elke zaal hangt een bord met de belangrijkste punten en namen uit een bepaalde periode. Zo kun je de ontwikkeling van een simpele verfraaiing en van onbekende tekenaars volgen (aan de hand van voorbeelden uit hun werk in de vitrines) tot prentenboeken waarin de illustraties kunstwerken op zich worden die voor zowel volwassenen als kinderen een genot zijn om te bekijken en waarvan soms de maker bekender is dan de schrijver van het verhaal. Steeds vaker gaat het zelfs om dezelfde persoon.

De miniatuurboekjes (op zolder) en de interactieve opstelling voor de geschiedenis van de boekdrukkunst (vaste collectie op de tussenverdieping) konden we maar kort bezoeken. De resterende collectie verzamelde boeken en voorwerpen (zie de geschiedenis van het Museum) moesten we dit keer helemaal overslaan. Het was intussen al bijna 5 uur en dan gaat het museum dicht.

De duotentoonstelling in deze beide musea loopt nog tot en met 17 mei 2015.

De terugweg verliep een stuk sneller, via het park bij het Malieveld. Het werd tijd voor een pannenkoek bij Paviljoen Malieveld. Wat zaten we daar heerlijk rustig: aan de overzijde van het grasveld zagen we een onafgebroken stroom van auto's, fietsers, voetgangers. Dankzij de dubbele beglazing hoorden we niets van al die haastige spoed om thuis te komen. Toen de meeste drukte voorbij was, gingen we op pad naar ons laatste adres: het Nationaal Archief, ook al vlakbij het station.


Maar dat vertel ik morgen wel!

Deze musea werden bezocht in het kader van: Elke Maand Een Museum (KLIK HIER).

Den Haag - Letterkundig Museum i.c.m. Kinderboekenmuseum (KLIK HIER)
Den Haag - Museum Meermanno (KLIK HIER)
 
© JannieTr, maart 2015.

Het Warenhuis van Axel

Terwijl overal in het land gerenommeerde warenhuizen in zwaar weer verkeren, wordt op 27 maart a.s. in Axel Het Warenhuis geopend. Is dat wel verstandig in deze tijd en in een regio als Zeeuws-Vlaanderen? Wij zijn er vanmiddag vast een kijkje gaan nemen en we weten zeker van wel! Het heeft even geduurd en het mocht wat kosten, maar.... dan heb je ook wat.

Voorgeschiedenis

De geschiedenis van Het Warenhuis ‘Museum Land van Axel’ begint in de jaren '30 van de twintigste eeuw. Een groep enthousiaste verzamelaars en heemkundigen richt de Stichting Axelse Boerenkamer op. De leden verzamelen diverse voorwerpen uit het dagelijkse leven van vroeger. Een vast onderkomen voor de verzameling ontbreekt echter tot 1980. Het voormalige postkantoor in de Noordstraat in Axel wordt in dat jaar omgedoopt tot museum. Vanaf dat moment kan de verzameling van de stichting ten toon worden gesteld aan het grote publiek.

In het museum wordt het Axelse boerenleven in beeld gebracht. Speciale aandacht is daarbij voor de unieke streekdracht, zowel de boerdracht als die van de burgers. In 2001 fuseert de Stichting Axelse Boerenkamer met de Vereniging Den Ouwen Woagen en zo ontstaat 'Stichting Het Land van Axel'. Door de fusie komt de verzameling oude wagens, koetsen, karren en land(bouw)werktuigen naar het museum in Noordstraat. 

De collectie van het museum groeit en de locatie in de Noordstraat wordt te klein. Ook voldoet het pand niet (meer) aan de museale eisen om de collectie op niveau te kunnen houden. Het museum gaat dus op zoek naar een nieuw onderkomen. Dat wordt gevonden in twee bijzondere panden, namelijk de twee Rijksmonumenten aan de Markt in Axel. Nieuwbouw moet zorgen voor de benodigde extra ruimte en een depot dat aan alle museale eisen voldoet. Na het doorlopen van diverse procedures, start in 2012 de bouw en de restauratie van de Rijksmonumenten. (Bron: www.hetwarenhuis.nl)

Het Warenhuis in ere hersteld

Het oorspronkelijke warenhuis

Het oorspronkelijke idee was: Het voormalige Warenhuis van Axel zou gaan dienen als entree voor het nieuwe museum. Het naastliggende winkel-/woonhuisje zou gesloopt en vervangen worden door ruime nieuwbouw achter en naast het oorspronkelijke warenhuis van de familie Antheunis. Gelukkig werd bijtijds ontdekt dat zich in het kleine huisje veel meer bijzondere plafond- en muurschilderingen bevonden dan aanvankelijk bekend was. Met een behoorlijke bijdrage van het Rijk en de provincie bleek het mogelijk deze te restaureren en het huisje bij het nieuwe museum te betrekken.
Door bij de inrichting van dit Streekmuseum gebruik te maken van de oorspronkelijke functie van warenhuis, aandacht te besteden aan de unieke wand- en plafondschilderingen en in het gehele museum de nieuwste inzichten voor het tentoonstellen en beleefbaar maken van de collectie toe te passen is het zoveel meer geworden dan een standaard streekmuseum.

Een rondleiding

Hoewel het museum (onofficieel) al op 17 januari open ging, wordt er nog hard gewerkt aan de laatste loodjes. De buitenkant ziet er prachtig uit. De nieuwbouw en de volledig in ere herstelde voorgevel met veel invloeden uit de Jugendstil prijken al een tijdje op de Markt. Ook de Markt zelf wordt opnieuw ingericht, zodat er straks voldoende parkeerruimte is en je vanuit de museumkantine (in het nieuwe deel) via de grote ramen uitkijkt op de beplanting. De grote deur, links op de foto, is de hoofdingang geworden. Daarachter bevinden zich de receptie en de doorgang naar de kluisjes, garderobe en toiletten, die in het kleine huisje (Markt 2A) een plek hebben gekregen.

Clement Benedictus Antheunis

Daar kunnen ook de schilderingen bewonderd worden. De restauratie is nog niet voltooid en zal misschien ook nog wel enige tijd in beslag nemen, maar wat al wel te zien is, is fraai.

Muurschildering

Clement Benedictus Antheunis (KLIK HIER) werd omstreeks 1876 geboren in Terneuzen en was de eerste eigenaar van het kleine huisje. Alles is geschilderd tussen 1909 en 1917 (gestileerde uiltjes, bloemen en sterren, putti en cherubijntjes, sierlijsten langs de plafonds). Later beschilderde hij ook de plafonds van het warenhuis, o.a. met marines.
Van beroep was hij officieel huisschilder. Zijn opleiding tot  meester-schilder en meester-decoratieschilder genoot hij in Gent, Zelzate en Brussel. Art-Noveau en Art-deco waren tussen 1910 en 1920 de meest voorkomende stijl bij de Brusselse opleiding. Was het om te oefenen? Of had hij er gewoon plezier in zijn gehele huis zo te versieren? We zullen het nooit weten. De schilderingen geven in elk geval een goed beeld van het werk van goed opgeleide decoratieve schilders uit het begin van de twintigste eeuw. (Via de link achter zijn naam kun je verschillende schilderingen bekijken, maar in het echt is er meer variatie en zijn ze mooier - zie foto hiernaast.)

Het Warenhuis

Gerestaureerde gevel

Het pand Markt 2 (de voormalige winkel) is in 1920 door de familie Antheunis gebouwd als winkel/warenhuis. Het winkelpand, een klein soort warenhuis, bevat verkoopruimten op zowel begane grond als verdieping, waar oorspronkelijk een grote variëteit aan artikelen werd verkocht. Deze winkel was een belangrijke ontmoetingsplek in de kern Axel. Ook dit bijzondere pand bevat een bijzonder interieur waaronder een op karton geschilderd winkelplafond in geometrische Art Nouveau, een granitovloer en originele wandkasten. 
En in deze kasten zijn opnieuw waren uitgestald, zorgvuldig bij elkaar gezocht en op onderwerp geplaatst. Op interactieve wijze is het mogelijk alles wat hier zoal verkocht werd (en nu dus bewaard wordt)  nader te bekijken. Twee grote toonbanken en een oude kassa maken de winkel compleet.

Het Zeeuwse Trekpaard

Verder op deze verdieping: de geschiedenis van het Land van Axel (incl. film), een uitgebreide tentoonstelling over de klederdrachten en gebruiken tussen 1850 en 1950, landbouwwerktuigen en hun werking en een ruimte waar de film Het is een schone dag geweest van Jos de Putter (KLIK HIER) bekeken kan worden (70 min.).
Dan weer naar beneden naar de nieuwe aanbouw. Langs de wanden van deze flinke ruimte hangt bij elk onderwerp (bodemvondsten, de Poolse bevrijders, particuliere verzamelingen etc.) een telefoonhoorn waaruit je het verhaal hoort van de persoon die je op het bijbehorende videoschermpje ziet: het duurt een paar minuutjes, is informatief  en niet storend voor de overige bezoekers: zij horen immers niets. Prima oplossing!

Er staan ook nog enkele rijtuigen opgesteld. En uiteraard een echt Zeeuws Trekpaard. Wie bij hem op de kar plaats neemt, kan een foto maken van zichzelf en die later thuis van de museumsite halen. 

We waren blij verrast met dit nieuwe museum, dat niet alleen voor Axel, maar voor de hele streek een aanwinst is. En wie van ver moet komen, kan hier gerust een heel weekend plannen. Want ook de Axelse Watertoren en de Axelse Stadsmolen zijn een bezoekje waard. Bovendien is er in de omgeving genoeg te wandelen of fietsen, langs de Staats-Spaanse linies bv. Of in het bos achter de Watertoren, langs de Golfbaan en het Zweefvliegveld. Winkelen en lekker eten is overal in Zeeuws-Vlaanderen mogelijk.

Dit museum werd bezocht in het kader van:
Elke Maand Een Museum (KLIK HIER).

© JannieTr, februari 2015.